In deze blog van Maarten van Beek, jurist namens ICTWaarborg lees je hoe je als softwarebedrijf voorkomt dat jouw intellectuele eigendom (IE) tussen wal en schip valt.
Veel ondernemers gaan ervan uit dat ze automatisch eigenaar zijn van hun software. In de praktijk blijkt dat vaak niet zo te zijn. Zonder duidelijke afspraken over eigendom en gebruiksrechten ontstaan juridische risico’s, vooral bij groei, investeringen of een eventuele verkoop van je bedrijf.
Investeerders willen zekerheid over de herkomst en eigendom van de software. Klanten willen weten dat ze met de juiste partij zaken doen. En een curator kan bij een faillissement aanspraak maken op je software als de rechten niet goed zijn vastgelegd.
In deze blog nemen we drie essentiële thema’s door: overdracht van IE-rechten, open source risico’s en het onderbrengen van IE in een aparte IE-B.V.
1. Overdracht van intellectuele eigendomsrechten
Software is automatisch beschermd door het auteursrecht. Dat auteursrecht ligt echter bij de natuurlijke persoon die de code schrijft en niet automatisch bij jouw bedrijf. Dat betekent dat een werknemer of externe ontwikkelaar juridisch eigenaar is, tenzij er een schriftelijke overdrachtsovereenkomst is opgesteld (zoals vereist in artikel 2 van de Auteurswet).
In arbeidsovereenkomsten is die bepaling vaak opgenomen, maar bij freelancers of externe ontwikkelaars ontbreekt die meestal. Het gevolg: je betaalt voor software waar je niet volledig eigenaar van bent. Bij een investering, fusie of verkoop kan dat leiden tot onzekerheid of vertraging.
Wat kun je doen:
- Controleer of in alle overeenkomsten met ontwikkelaars overdrachtsclausules staan.
- Leg vast welke onderdelen worden overgedragen en verwijs naar de broncodeomgeving (zoals GitHub of GitLab).
- Herzie bestaande contracten regelmatig bij veranderingen in je team of samenwerkingen.
2. Open source software: handig, maar niet zonder risico
Open source-componenten zijn onmisbaar in moderne softwareontwikkeling, maar ze brengen juridische verplichtingen met zich mee. Bepaalde licenties (zoals GPL, AGPL en LGPL) verplichten dat je jouw volledige broncode openbaar maakt zodra je hun componenten gebruikt. Dat kan ertoe leiden dat je je concurrentievoordeel verliest of dat investeerders afhaken vanwege onduidelijke licentievoorwaarden.
Bij due diligence onderzoeken investeerders standaard of jouw software “open source-besmetting” bevat. Onduidelijke herkomst of ontbrekende documentatie is dan een serieuze waarschuwing.
Wat kun je doen:
- Gebruik alleen permissieve licenties zoals MIT, Apache of BSD.
- Documenteer welke open source-componenten worden gebruikt en onder welke licenties.
- Stel intern beleid op over het gebruik van open source.
- Zorg dat je altijd kunt aantonen dat jouw software juridisch schoon is.
3. De IE-B.V.: bescherming, zekerheid en flexibiliteit
Een groeiend aantal softwarebedrijven kiest ervoor om hun intellectuele eigendomsrechten onder te brengen in een aparte IE-B.V. Dat biedt zowel juridische als fiscale voordelen.
De IE-B.V. is formeel eigenaar van de software, merken en domeinnamen. De werkmaatschappij ontwikkelt en exploiteert de software richting klanten. De afspraken tussen beide vennootschappen worden vastgelegd in een licentie- en serviceovereenkomst: de IE-B.V. betaalt voor ontwikkeling, en de werkmaatschappij betaalt royalty’s voor gebruik.
Voordelen van deze structuur:
- Bescherming bij faillissement: de IE-rechten blijven buiten het faillissement van de werkmaatschappij.
- Zekerheid bij investeringen: eigendom van de software is aantoonbaar en juridisch zuiver.
- Flexibiliteit bij verkoop: de IE kan afzonderlijk worden verkocht of behouden.
- Fiscale optimalisatie: kosten en opbrengsten kunnen efficiënt tussen de entiteiten worden verrekend.
Conclusie
De kern van jouw bedrijf ligt in de software die je ontwikkelt. Door de overdracht van IE-rechten goed te regelen, bewust met open source om te gaan en een IE-B.V.-structuur op te zetten, creëer je zekerheid, vertrouwen en waarde. Dat maakt jouw bedrijf niet alleen juridisch sterker, maar ook aantrekkelijker voor klanten, investeerders en partners.